Tìm hiều về nám da qua quá trình tổng hợp melanin và các hoạt chất ức chế
Nám da là gì?
Nám da là một rối loạn sắc tố xảy ra khi quá trình rối loạn melanin tăng tiết, lượng melanin được sản sinh nhiều và bị đẩy sâu vào bên trong lớp thượng bì.
Hiểu một cách đơn giản hơn thì nám da là tình trạng da xuất hiện những đám màu nâu hoặc màu xám nâu trên da nhất là những vị trí như mặt, trán, cằm, sống mũi, hai bên gò má… Ngoài ra nám còn xuất hiện ở nhiều vị trí khác trên cơ thể – những vùng thường xuyên tiếp xúc với tia UV. Kích thước của nám da khác nhau tùy theo từng cơ địa xuất hiện. Nó có thể là mảng lớn hoặc những chấm nhỏ li ti. Nám da cũng có thể lan rộng ra xung quanh nếu bạn không biết cách bảo vệ và chăm sóc da hợp lý.
Và ai cũng có thể tìm hiểu được nguyên nhân hình thành nám xuất phát từ 2 nguyên nhân chính:
- Một là do các tác nhân bên ngoài như khói, bụị, tia UV hoặc sử dụng mỹ phẩm không đúng cách, mỹ phẩm kém chất lượng
- Hai là do tác nhân bên trong như thay đổi nội tiết tố, phản ứng với thuốc hay mang thai hoặc tiền mãn kinh,,…
Tuy nhiên, trong bài viết này, DLC VINA muốn chia sẻ với các bạn nguyên nhân sâu xa hơn gây ra tình trạng nám da là do hoạt động của các tế bào trong cơ thể, điển hình là quá trình kích hoạt và tổng hợp melanin- nguyên nhân chính gây hình thành nám da
Tổng quan về quá trình kích hoạt và tổng hợp Melanin- nguyên nhân chính gây ra nám da
1. Quá trình kích hoạt Melanin
Melanin là sắc tố quyết định màu da của mỗi người, được tạo ra từ những tế bào da gọi là melanocytes (tế bào biều bì tạo hắc tố), và nằm phân bố ở lớp đáy của thượng bì. Melanocytes có chứa enzyme Tyrosinase.
Vốn được hình thành từ melanocytes, nên melanin nếu muốn được hình thành thì cần phải có sự tác động của men Tyrosinase kết hợp với tia tử ngoại có trong ánh nắng mặt trời. Ngoài ra sự tạo thành melanin còn chịu ảnh hưởng bởi nội tiết tố và thần kinh.
2. Quá trình tổng hợp Melanin
Sau khi Tyrosinase được kích hoạt, giai đoạn tổng hợp melanin được thực hiện trong một cơ quan của tế bào sắc tố gọi là melanosome. Giai đoạn tổng hợp melanin bao gồm 3 phản ứng hóa học:
- Phản ứng đầu tiên là enzyme Tysorinase chuyển một acid amin là tysosine thành DOPA
- Phản ứng hóa học thứ hai là chuyển DOPA thành Dopaquinone
- Phản ứng hóa học thứ 3 là chuyển Dopaquinone thành một trong 2 dạng melanin tùy theo màu da của chủng tộc là Pheo-melanin hay EU-melanin.
Sau khi thực hiện xong việc tổng hợp melanin trong các túi melanosome, tế bào Melanocyte chuyển giao các “bưu kiện” melanosome đã “đóng gói” melanin cho tế bào keratinocyte đưa lên lớp biểu bì của da và kết thúc cuộc hành trình.
Các hoạt chất hỗ trợ ngăn ngừa nám da
Mỗi thành phần làm sáng da tùy đặc tính hóa sinh sẽ tham gia vào một giai đoạn nhất định của quá trình này. Có thành phần tham gia vào giai đoạn đầu chặn sự kích hoạt tysosinase, có thành phần ức chế sự tổng hợp tysosinase thành melanin. Cùng DLC VINA tìm hiểu một số hoạt chất làm sáng da hiêuj qủa và tham gia vào quá trình ngăn chặn hình thành nám trên da
1. Melazero
Melazero là một chất làm trắng thế hệ thứ 3 có nguồn gốc từ thực vật. Melazero là giải pháp hoàn chỉnh giúp xóa bỏ và ức chế sự hình thành melanin trên da mà không gây tích tụ chất độc hại cho tế bào hay kích ứng da. Nhờ có cơ chế kép: Ức chế sự tổng hợp Tyrosinase ngăn chặn quá trình sản xuất melanin và sử dụng Autophagy- một cơ chế từng đoạt giải Nobel để xóa bỏ các hắc tố hiện có. Điều này, đã giúp cho Melazero là một chất làm trắng hiệu quả và an toàn
2. Vitamin B3
Vitamin B3 ( Niacinamide) là hợp chất của lipid, nó góp phần cấu thành chức năng và cấu trúc của các hàng rào bảo vệ da. Cơ chế hoạt động của Vitamin B3 là khi Tyrosinase được kích hoạt, quá trình tổng hợp melanin đã diễn ra thì hoạt chất Vitamin B3 này sẽ ngăn chặn không cho các melanin được “ vận chuyển” lên lớp biểu bì của da
3. Tranexamic Acid
Được đánh giá là thành phần xóa mờ thâm nám an toàn và hiệu quả, Tranexamic Acid nổi lên như một hiện tượng lạ được các tín đồ yêu làm đẹp săn đón. Gần 96% những người tham gia nghiên cứu sử dụng axit tranexamic đã cho thấy khả năng thâm nám cải thiện đáng kể sau 12 tuần sử dụng khi kết hợp với kem chống nắng phổ rộng.
Cơ chế hoạt động của hoạt chất này là TXA ức chế chuyển plasminogen thành plasmin thông qua việc gắn cạnh tranh với lysin trên plasminogen ở tế bào gai. Từ đó làm giảm giải phóng arachidonic acid, giảm sản xuất prostaglandin, giảm hoạt động tyrosinese và giảm sinh tổng hợp melanin.
4. Kojic Acid
Kojic acid sinh ra từ chiết xuất của nấm và quá trình lên men của rượu gạo, rượu sake,… Axit Kojic hoạt động bằng cách ngăn chặn tyrosine hình thành, từ đó ngăn chặn sản xuất melanin. Giảm sản xuất melanin có thể có tác dụng làm sáng da.
5. Arbutin
Là một thành phần hoạt chất có nguồn gốc từ thực vật, Arbutin giảm mức độ sạm da khi tiếp xúc với tia cực tím, các đốm da sạm màu… bằng cách ức chế các hoạt động của Tyrosinase ngăn ngừa hình thành melanin gây sạm da, nám,…